Khúc xạ kế
Khúc xạ kế đo độ Brix, chỉ số khúc xạ và nồng độ dung dịch cho thực phẩm, đồ uống, nông sản, dược và công nghiệp. Danh mục gồm khúc xạ kế cầm tay (quang học và điện tử) và khúc xạ kế để bàn của Wiggens cùng dung dịch chuẩn.
Khúc xạ kế cho biết lượng chất tan trong dung dịch chỉ bằng một giọt mẫu và vài giây – đó là lý do nó phổ biến ở vườn, nhà máy và quầy thu mua.
Ba kiểu khúc xạ kế
- Cầm tay quang học: nhìn qua thị kính thấy vạch phân chia sáng – tối. Rẻ nhất, không cần pin, bền; nhưng đọc bằng mắt nên người khác nhau cho số hơi khác nhau, và khó đọc dưới ánh sáng yếu.
- Cầm tay điện tử: hiện số trên màn hình, có bù nhiệt tự động, loại bỏ sai lệch do người đọc. Hợp kiểm tra tại hiện trường cần số liệu ghi chép.
- Để bàn (Abbe): độ phân giải cao, dải rộng, đo cả chỉ số khúc xạ nD – dùng trong phòng thí nghiệm và kiểm định chất lượng.
Bù nhiệt – điểm quyết định độ tin cậy
Chỉ số khúc xạ thay đổi theo nhiệt độ. Máy có bù nhiệt tự động (ATC) quy kết quả về 20 °C, nhờ đó đo ngoài vườn buổi trưa và trong phòng lạnh vẫn cho số so sánh được. Máy không bù nhiệt chỉ đáng tin khi mẫu ở đúng nhiệt độ chuẩn.
Dùng đúng cách
- Hiệu chuẩn bằng nước cất về 0 Brix trước mỗi buổi đo (hoặc bằng dung dịch chuẩn với máy dải cao).
- Lau sạch và lau khô lăng kính sau mỗi mẫu; vết mẫu cũ làm số cao giả.
- Nhỏ đủ giọt phủ kín lăng kính, không để bọt khí.
- Mẫu đặc, nhiều bã (nước mía, tương, mật) nên lọc hoặc ép lấy dịch trong.
Câu hỏi thường gặp
Độ Brix là gì?
Là phần trăm khối lượng chất rắn hòa tan trong dung dịch, quy ước theo dung dịch đường sucrose. Với nước quả, Brix xấp xỉ độ ngọt nên được dùng để quyết định thời điểm thu hoạch và nghiệm thu nguyên liệu.
Khúc xạ kế đo được nồng độ muối, cồn không?
Có loại chia vạch riêng cho muối, cồn hoặc chất làm mát. Chọn máy theo đúng thang cần đo, không quy đổi từ thang Brix.
Vì sao hai người đo cùng mẫu ra hai số?
Thường do máy quang học đọc bằng mắt, hoặc lăng kính chưa lau sạch, hoặc mẫu chưa cùng nhiệt độ với máy. Máy điện tử có ATC loại bỏ phần lớn các sai lệch này.
Bao lâu hiệu chuẩn một lần?
Trước mỗi buổi đo với nước cất là đủ cho đa số công việc; máy dùng cho hồ sơ chất lượng cần hiệu chuẩn định kỳ bằng dung dịch chuẩn.
Hotline: 0916 999 013

